Antiparasitaire

Wormmiddelen tegen darmparasitaire infecties

Darmwormen zijn een van de meest voorkomende parasitaire infecties in Nederland. Deze infecties ontstaan meestal door besmet voedsel of water, of door contact met besmette grond. Kinderen zijn bijzonder gevoelig omdat ze vaak in de buitenlucht spelen en minder voorzichtig zijn met hygiëne. Symptomen van darmworminfecties zijn buikpijn, diarree, constipatie, gewichtsverlies en soms zichtbare wormen in de ontlasting.

De meest effectieve wormmiddelen in Nederland zijn:

• Mebendazol – Dit is het meest voorgeschreven medicijn tegen darmwormen. Het werkt tegen verschillende wormensoorten, waaronder lintworm en draadworm. Mebendazol is beschikbaar onder merknamen als Vermox en wordt meestal in twee doses gegeven. Het medicijn werkt door enzymes in de wormen te blokkeren, waardoor zij niet kunnen overleven.
• Albendazol – Dit middel is effectief tegen een breed spectrum van darmparasitaire infecties. Het is beschikbaar in tabletform en wordt vaak als een eenmalige dosis gegeven. Albendazol is bijzonder nuttig bij besmettingen met ronde- en lintworms.
• Pyrantel – Dit middel is veilig voor kinderen en wordt ook wel gebruikt bij paarden en ander vee. Het is beschikbaar in siropvorm, wat het makkelijk inneembaar maakt voor jongere kinderen. Pyrantel lammeert de wormen en zorgt ervoor dat deze uit het lichaam worden uitgescheiden.

De behandeling duurt meestal enkele dagen tot twee weken. Veel artsen adviseren om na twee weken een tweede behandeling in te stellen om zeker te zijn dat alle parasitaire stadia zijn doodgegaan. Het is belangrijk de volledige voorgeschreven dosering in te nemen, zelfs als symptomen eerder verdwijnen.

Behandeling van externe parasitaire infecties

Externe parasitaire infecties, zoals hoofdluis en schurftmijt, zijn in Nederland heel gangbaar, vooral op scholen. Deze infecties spreiden zich snel uit door direct contact of via gedeelde voorwerpen zoals kammen en hoeden. Hoewel deze aandoeningen hinderlijk zijn, zijn ze meestal niet ernstig en goed behandelbaar.

Hoofdluis behandeling

Hoofdluis infectie (pediculosis capitis) is vooral onder schoolkinderen wijd verbreid. De symptomen zijn intensieve jeuk op het hoofd en zichtbare neten (lege luizehuizen) op haarschachten. Nederlandse apotheken bieden verschillende producten aan:

• Permethrine – Dit is een synthetisch pyrethroïde-insecticide dat luizen en hun neten doodt. Permethrine is beschikbaar in lotions en shampoos onder merknamen als Nix en Kwellada-P. Dit middel wordt meestal twee keer toegepast met een interval van 7-10 dagen.
• Malathion – Dit organofosforinsecticide is bijzonder werkzaam tegen luizen die resistent zijn geworden tegen permethrine. Het is beschikbaar als lotion en moet 8-12 uur op het hoofd blijven.
• Ivermectine – Dit is een neurotoxine die inwerkt op parasieten. Het wordt oraal ingenomen en is vooral nuttig bij massieve infecties.

Schurft behandeling

Schurftmijt infectie (scabies) veroorzaakt intense jeuk, vooral ’s nachts, en karakteristieke huiduitslag. De behandeling met antiparasitaire middelen is effectief:

• Benzylbenzoaat – Dit is een klassieke behandeling tegen schurft. Het wordt als crème of lotion op de hele lichaam aangebracht en enkele uren laten inwerken. Dit medicijn moet meestal twee keer met een interval van één week worden toegepast.
• Permethrine crème – Dit kan ook tegen schurft worden gebruikt en wordt meestal eenmaal op het lichaam aangebracht.

Antiparasitaire middelen voor infecties met protozoa

Protozoa zijn eencellige parasitaire organismen die soms ernstige infecties veroorzaken. Deze infecties ontstaan vooral door besmet water of voedsel. In Nederland zijn parasitaire infecties met protozoa minder gangbaar dan worminfecties, maar kunnen voorkomen bij reizigers naar exotische landen.

Bij malaria, een ernstige parasitaire infectie veroorzaakt door plasmodium-parasitaire organismen, zijn de symptomen koorts, hoofdpijn, spierpijn en vermoeidheid. Preventieve medicijnen zijn belangrijk voor reizigers naar malaria-gebieden. Atovaquon-proguanil (Malarone) biedt bescherming tegen malaria en begint te werken één tot twee dagen vóór binnenkomst in een malariagebied. Mefloquine is eveneens effectief, hoewel het soms bijwerkingen veroorzaakt en wekelijks wordt ingenomen.

Giardiasis wordt veroorzaakt door giardia-parasitaire organismen en veroorzaakt ernstige diarree. Metronidazol is het eerste keusmiddel voor giardiasis en wordt meestal drie keer daags gedurende 5-7 dagen ingenomen. Tinidazol is een alternatief dat slechts eenmalige dosering vereist.

Voorkoming en hygiëne

De beste behandeling voor parasitaire infecties is voorkoming. Door goede hygiëne en voorzichtigheid kunnen veel infecties worden vermeden. Deze aanbevelingen zijn bijzonder belangrijk voor gezinnen met jonge kinderen:

• Zorg voor regelmatig handenwassen met zeep en water, vooral voor het eten en na het toilet
• Zorg dat kinderen hun nagels kort houden, omdat parasitaire eieren zich onder de nagels kunnen ophopen
• Was speelgoed, lakens en kleding regelmatig in heet water
• Vermijd contact met personen die zichtbare tekenen van infectie vertonen
• Kook water en zorg dat voedsel goed is gekookt wanneer u in risicogebieden reist
• Draag schoenen buiten in gebieden waar hookworminfectie voorkomen
• Zorg voor regelmatige medische controles, vooral voor kinderen

Belangrijk advies en bijzonderheden

Voor het kiezen van het juiste antiparasitaire middel is medisch advies van groot belang. Bepaalde medicijnen zijn niet geschikt voor zwangere vrouwen, zeer jonge kinderen of personen met bepaalde medische aandoeningen. Een apotheker of huisarts kan u helpen het meest geschikte middel te kiezen op basis van het type infectie en uw persoonlijke gezondheidsgeschiedenis.

Alle antiparasitaire medicijnen moeten precies volgens voorschrift worden ingenomen. Onvolledige behandeling kan resulteren in terugkeer van infecties. Zorg dat alle gezinsleden dezelfde behandeling ondergaan wanneer een infectie is gediagnosticeerd, omdat parasitaire infecties snel kunnen verspreiden. Bewaar medicijnen op een veilige plaats, uit het bereik van kinderen. Bij allergische reacties of onverwachte bijwerkingen dient u onmiddellijk contact op te nemen met uw huisarts of apotheek.